Kapalı alana girmeden önce gaz ölçümü

Kapalı alana (tank, kuyu, silo, menhol, gemi ambarı, proses kabı) girmeden önce atmosferin ölçülmesi, iş kazalarını önlemenin ilk adımıdır. Ölçüm yapılmadan giriş; oksijen yetersizliği, patlayıcı karışım veya toksik gaz nedeniyle ölümle sonuçlanabilir. ESA Gaz Kalibrasyon bu yazıda saha ekiplerinin kullandığı ölçüm sırasını, güvenli limitleri ve kalibre gaz dedektörü gereksinimini özetler.

Gaz ölçümü neden zorunludur?

Kapalı hacimde havalandırma zayıftır. Azot inertleme, çürüme, kaynak dumanı veya sızıntı oksijeni düşürür; yanıcı buhar LEL’e yaklaşır; H₂S veya CO birikir. Giriş izni (permit to work) ancak yazılı gaz ölçümü ile tamamlanır. Dedektörün kendisi de ölçüm gününde bump test / kalibrasyon kaydı olmadan “güvenli” sayılamaz.

Standart ölçüm sırası

1. Oksijen (O₂) — önce oksijen. Alev iyonizasyonu ve bazı sensörler oksijen yokluğunda yanlış okur; patlayıcı gazı oksijenden önce ölçmek yanıltıcı olabilir.
2. Yanıcı gazlar (LEL) — alt patlama sınırına göre %LEL. Metan, propan, çözücü buharı.
3. Toksik gazlar — H₂S, CO ve proses gazı (NH₃, PH₃, Cl₂ vb.) hedef gaza uygun hücre ile.

Güvenli atmosfer limitleri

• Oksijen: tipik kabul aralığı %19,5 – %23,5 hacim (tesis prosedürü ve ulusal kural esas alınır).
• Ölçümü üst, orta ve alt seviyede tekrarlayın; gazlar yoğunluğa göre tabakalaşır (metan yükselir, H₂S çöker).
• Çalışma süresince izlemeyi sürdürün; tek seferlik ölçüm yeterli değildir.
• Gerekirse mekanik havalandırma ile atmosferi düzeltin, sonra yeniden ölçün.

İyi uygulamalar

Girişten önce gaz dedektörünü kalibre edin ve temiz havada sıfırlayın. Bump test, hücrenin gaza cevap verdiğini doğrular; periyodik kalibrasyon sapmayı belgeler. Kapalı alan izni, gözcü ve kurtarma planı olmadan işe başlanmaz.

ESA Kalibrasyon Laboratuvarı, TS EN ISO/IEC 17025:2017 ve TÜRKAK AB-0319-K kapsamında sabit ve portatif gaz dedektörlerini laboratuvarda veya sahada kalibre eder. Güncel kapsam sertifikalar sayfasındadır.

Kalibrasyon teklifi alın · TÜRKAK gaz kalibrasyonu · 0312 385 52 81 · 0533 659 91 60